بطور كلي بحث آزمون دادن چه بصورت تشريحي و چه بصورت تستي، چه شفاهي چه كتبي، جزء جداي ناپذير در هر مقطعي است، معمولاً يكي از مشكلات دانشآموزان يا دانشجويان اين است كه گاهي اوقات و در برخي دروس، نتايج آزمونها، انتظارات آنها را برآورده نميكند و به عبارت ديگر نمرات آنها از سطح انتظارشان پايين تر است.
شايد اين جمله را بارها و بارها شنيده باشيم كه دانشآموزي ميگويد: خيلي خوانده بودم، نميدانم چرا نمرهام پايين است.
بطور خلاصه براي پاسخ دادن به اين سوال بايد گفت كه نوع تمرين و مطالعه قبل از آزمون با ماهيت آزمون هماهنگي داشته باشد، بطور مثال اگر دانشآموز يا دانشجو براي موفقيت در آزمون رياضيات بيشتر به مطالعه مفاهيم رياضي نه و ( حل تمرينات) بپردازد، احتمالاً نتيجه در او آزمون در حد انتظاراتش نخواهد بود، براي آنكه اين مفهوم بيشتر تشريح شود به توضيح زير توجه كنيد.
بطور كلي دروس به دو دسته تقسيم ميشوند:
- بيشتر تحليلي: اگر دروسي نياز به تمرين زياد براي افزايش مهارت حل تمرين داشته باشد و به عبارت ديگر خواندن آن به تنهايي دردي را دوا نكند، آن درس تحليلي است. مثل رياضيات، فيزيك، عربي و …
- بيشتر توصيفي: به دروسي كه با خواندن بيشتر ميتوان در آنها تسلط بسيار بالايي دست پيدا كرد و معمولاً به حل تمرين زياد نياز ندارد، توصيفي ميگويند. مثل: زيست شناسي، ادبيات، معارف و …
سوال: چگونه براي يك آزمون توصيفي خود را آماده كنيم؟
پاسخ: علاوه بر نكاتي كه در مباحث روس مطالعه PQ5R ديديد، بايد مراحل بازگو كردن يا توصيف كردن ( Recite) را خيلي انجام دهيد، به عبارت ديگر تيتر مطالب را نگاه كرده و سعي كنيد نكات آن پاراگراف را بگوييد و سپس بازگشته و نكات جا افتاده را با روش ديگر مطالعه كنيد. (چون اگر روش قبلي مطالعه خود را تكرار كنيد، باز هم آن را ياد نميگيريد و يا فراموش خواهيد كرد.)
به عبارت ديگر براي تسلط روي مباحث توصيفي بايد خروجيهاي شفاهي زيادي از خود بگيريم. در اين جا خروجي يعني پاسخگويي مطالب با كمك آموختههاي ذهني خود، علاوه بر اين، بايد زمانبندي مرور هم به خوبي رعايت شود.
سوال: چگونه براي يك آزمون تحليلي مثل: رياضي، فيزيك و … خود را آماده كنيم؟
پاسخ: خروجي گرفتن و افزايش قدرت پاسخ گويي در اين دروس با زياد خواندن به دست نميآيد، در چنين دروسي بايد تمرين نوشتاري ( حل تمرين ) بيشتري انجام داد و اين كار اگر تدريجي باشد نتايج بهتري به دنبال خواهد داشت. مثلاً اگر دانشآموزي روزانه 5 الي 10 تمرين فيزيك حل كند، به زودي در اين درس جزو بهترينهاي كلاس خود خواهد شد، در صورتي كه اگر اين تمرينات را يك جا قبل از امتحانات حل كند، چنين رشد قابل توجهي نخواهد داشت.
و حال چند نكته در مورد روش تست زني صحيح كه به صورت جداول ارايه ميشود:
با اشتباهات خود چه كنيم؟
فرض كنيد در يك آزمون جامع ( شامل تمام دروس ) شركت كردهايد، پس از آزمون متوجه خطاهاي بسياري شدهايد كه اگر اتفاق نميافتاد، نمره و رتبه شما بهتر ميشد، درست است كه ناراحت هستيد اما ميتوانيد اين شكست را به عنوان مقدمه پيروزي براي خود در نظر بگيريد به شرطي كه عاقلانه عمل كنيد و قبل از اقدام به هر كاري ابتدا اشتباههاي خود را بشناسيد و سپس به روش پيشنهاد شده، آنها را به حداقل برسانيد، اشتباهات شما ميتواند به دو دسته كلي تقسيم شود.
- دسته اول : اشتاهات عملي كه عبارتند از:
الف) عدم تسلط كافي به مباحث درسي
ب) نخواندن درس و اتكا كردن به حضور در كلاس
ج) سطحي خواندن درس ، چرا كه فكر ميكنيد آن را ميدانيد
د) شيوههاي غلط مطالعه
درس خواندهايد ولي تمرين و تست كار نكردهايد.
- درس را خوانده و بدون تمرين و آموزش لازم، تست زدهايد.
- درس را با تمرين كافي كار كرده ايد ولي تست نزدهايد.
- بدون درس خواندن به سراغ تمرين و تست رفتهايد.
- براي درسهاي عمومي تست كار نكردهايد.
- هفته اول درسها را خواندهايد و در هفته دوم تستهايش را زدهايد.
- دسته دوم : اشتباهات رايج ( به نظر پيش پا افتاده ) اين اشتباهات عبارتند از:
الف) اشتباهات افقي، تست را حل كرده به جواب عدد دو رسيدهايد كه در گزينه ( 3 ) است ولي اشتباهاً گزينه ( 2 ) را ميزنيد.
ب) اشتباهات عمودي ، پاسخ سوال 15 را در گزينههاي سوال يا 14 16 علامت ميزنيد.
ج) اشتباه محاسباتي ( 2 ضرب در 3 را 5، علامت منفي را در نظر نگرفتن و … )
د) درست نخواندن صورت تست
ه ) درست نخواندن گزينههاي تست
و) سرعت بيش از حد
ز) تك بعدي ديدن تست ( در سوال بيش از يك پرسش بوده و ما فقط اولي را پاسخ دادهايم )
ممكن است اشتباهات ديگري هم علاوه بر اشتباهات فوق وجود داشته باشد كه بهتر است آنها را نيز تثبيت كنيد و جهت ساده سازي كار به ترتيب زير عمل كنيد.
- درصد خطاي هر يك از دروس آزمون را به دست آوريد ( تعداد غلط هر درس تقسيم بر تعداد سوال آن درس ضرب در 100)
- درس را با درصد خطاي بالا را به عنوان مشكل عمده در نظر بگيريد.
- براي درس فوق ( مشكل عمده ) بيشترين تكرار علت خطا را معين كنيد.
مدرس: استاد اردستانی