اگر بخواهيد در یک یا دو کلمه، سال دوازدهم یا آخرین سال تحصيلات متوسطه را توصيف کنيد، چه ميگویيد؟! کنکور؟! تلاش و توکل؟! سختي کشيدن؟! شب بيداري؟! استرس؟! برنامهریزي و مدیریت زمان؟! فارغ التحصيلي؟!
به نوعي سال آخر با همۀ این کلمات عجين است، اما به نظر ميرسد که جاي یک واژۀ مهم در این ميان است. سال دوازدهم ميتواند سال دوستيهاي صادقانه و صمیمیت و دوستی خالي است و آن هم خالصانه باشد؛ دوستيهایي که ریشه در همدلي، همفکري و همراهي دارد. دوستيهایي که کمک ميکند تا در لحظات سخت و نفسگير، آرامش پيدا کني و در شاديها کسي باشد که خوشحاليات را با او سهيم شوي.
حتي رتبههاي برتر آزمون سراسري هم از لحظات خوشي یاد ميکنند که در پایگاهها و اردوهاي مطالعاتي یا کلاس درس، با دوستان همکلاسيشان داشتهاند و خاطرات شيریني از آن دوران تعریف ميکنند؛ از اینکه همکاري و همراهي همکلاسيها در حل مشکلات درسي و رقابت مثبتشان براي کسب موفقيت، چقدر مؤثر بوده است.
البته نباید منکر این شد که عدهاي از دانشآموزان نيز، به جاي آنکه از موهبت دوستي و صميميت بهره ببرند، بر طبل حسادت و دشمني ميکوبند و فضاي همدلي را به کام خود و سایر دانشآموزان تلخ ميکنند. به همين دليل، براي هر دانشآموز سال دوازدهم یا کنکوري، مهم است که در انتخاب دوست و نحوۀ برخورد با همکلاسيهایش حساس باشد تا بتواند دوستان خوبي در این دوران داشته باشد و خودش همراه تو همچون تکه پارچهاي است. نيز دوستي خوب براي دیگران باشد. حضرت علی (ع) مي فرماید: که لباس را بدان وصله کنند؛ پس با کسي مصاحبت کن که به تو شباهت داشته باشد و وصلۀ ناجور نباشد.
*راهکارهاي زیر مي تواند به شما کمک کند که روابط دوستانۀ خوبي با دوستان و همکلاسيهاي خود داشته باشيد.
اخلاق مدار بودن
بي شک، مهم ترین ویژگي یک دوست، اخلاق مدار بودن اوست. فردي که پشت سر دیگران غيبت ميکند، لایق دوستي نيست. او به احتمال زیاد پشت سر شما هم همين کار را خواهد کرد. فردي که حسود است و چشم دیدن موفقيت شما را ندارد و مدام ميخواهد از شما جلو بزند و شما را زیر پاهاي خود له کند، عامل آزارتان خواهد شد. فردي که مدام شما را به انجام کارهایي تشویق ميکند که مانع پيشرفتتان ميشود، باید با او نيز خداحافظي کنيد. فرض کنيد عصر باید به کلاس زبان بروید و او از شما ميخواهد که به جاي کلاس زبان، با او براي تفریح به کافه بروید. چنين فردي نه تنها موجب پيشرفتتان نميشود، بلکه همچون وزنه اي به پا اسيرتان ميکند.
صداقت
یک دوست خوب، هميشه صادق است و واقعيت را ميگوید؛ حتي اگر حرفش آزار دهنده باشد. یک دوست خوب، براي اینکه شما احساس بهتري داشته باشيد، به شما دروغ نميگوید؛ در عوض، حقيقت را ميگوید و شما را نصيحت ميکند. شما نيز اگر ميخواهيد دوست خوبي باشيد و مردم به شما اعتماد کنند، باید در مورد احساسات، رفتار دوستانتان و اینکه در مورد دوستيتان چه حسي دارید، صادق باشيد. وقتي در مورد احساسات خود صداقت داشته باشيد، ارتباط شما با دوستانتان بيشتر ميشود و آنها با شما درد دل خواهند کرد.
اگر دوستتان آزرده خاطر شده است، نترسيد که در این مورد با وي صحبت کنيد. همچنين اگر چيزي شما را ناراحت ميکند، از صحبت در مورد آن خجالت نکشيد؛ البته صداقت با رُک گویي (که ميتواند باعث آزرده شدن دوستتان شود) متفاوت است؛ مثلاً اگر فکر ميکنيد که دوستتان مشکل خاصي دارد، وظيفه شما به عنوان یک دوست این است که در مورد آن مشکل و ناراحتي با وي صحبت کنيد. در ضمن، اگر ميخواهيد دوستيهاي پایدار و طولاني مدت داشته باشيد، براي افرادي وقت بگذارید که در کنار آنها ميتوانيد خودتان باشيد. اگر به خاطر اینکه دوستتان افکار یا انتخابهاي متفاوتي دارد، در کنار او رفتاري خالي از صميميت و خلوص داشته باشيد، دوستيتان دوام نخواهد داشت یا به مرور دچار مشکل ميشوید.
مثبت بین بودن
افرادي که مدام نيمۀ خالي ليوان را ميبينند، انرژي و آرزوهایتان را خراب خواهند کرد. این دسته از دوستان، هميشه با بيان جملات نااميدکننده باعث ميشوند که روحيۀ تان را از دست بدهيد، اما افراد مثبت بين، با کلام دلگرم کننده و رفتارشان، همراه شما در سختيها و دشواريها هستند.
درک کردن تفاوتها
یک دوست خوب از شما انتظار ندارد که هميشه حرف او را تایيد کنيد؛ در عوض وقتي شما عقيدۀ متفاوتي دارید و با وي موافق نيستيد، به نظر شما احترام ميگذارد. انجام این کار باعث ميشود که روابط شما جذابتر شود؛ زیرا دوستان خوب ميتوانند نظرات مختلف خود را دربارۀ موضوعات گوناگون با هم در ميان بگذارند. لازمۀ انجام چنين کاري، وجود اطمينان و اعتماد است تا بتوانيد خود واقعيتان را، به دور از هرگونه ترس و دلهرهاي، نمایان کنيد.
شنوایی خوب و مؤثر
براي درک و حمایت کامل، لازم است که دوستتان به حرف شما با دقت گوش کند و شما نيز، به اندازهاي که در مورد خودتان حرف ميزنيد، باید به حرف دوستتان گوش بدهيد. دوستاني که به حرف همدیگر گوش ميدهند، براي یکدیگر اهميت قایل هستند. اگر فقط منتظر تمام شدن صحبت هاي دوستتان باشيد تا آنچه را که خودتان مي خواهيد بگویيد، بيان کنيد، بي شک دوست شما متوجه خواهد شد. سعي کنيد تعادل را رعایت کنيد تا نيمي از زمان مکالمه را دوستتان صحبت کند. گرچه بعضي افراد خجالتي تر از دیگران هستند، اما اگر دوستتان احساس کند که وقتي با شماست، فرصتي براي صحبت کردن ندارد، دوستيتان پيشرفتي نخواهد داشت.
پذیرش اشتباهات و عذرخواهی
همۀ ما گاهي در روابطمان قضاوتهاي نادرست ميکنيم. دوستان واقعي، به جاي اینکه دلخوريشان را از یکدیگر پنهان کنند، مشکلشان را مستقيماً با همدیگر مطرح ميکنند تا سوء تفاهمها از بين برود. اگر شما یا دوستتان اشتباه کردید، به جاي انکار کردن، مسؤوليت آن اشتباه را بپذیرید و تظاهر نکنيد که اتفاقي نيفتاده است و تقصير را گردن فرد دیگري نيندازید. زماني که عذرخواهي ميکنيد، باید آن را باور داشته باشيد و دوستانتان باید صداقت را در صداي شما بشنوند؛ بنابراین، کاري نکنيد که فکر کنند شما به احساساتشان اهميت نميدهيد.
بخشش و گذشت
دوستان خوب یکدیگر را درک ميکنند و به همين دليل ميتوانند نسبت به هم بخشنده و با گذشت باشند. اگر در روابطمان با دیگران، مدام درگير دلخوريهاي گذشته باشيم، این روابط هيچ پيشرفتي نخواهد کرد. دوست خوب کسي است که بتواند گذشت کند و اگر خطایي کردیم که باعث دلخوري شد، آن قدر با گذشت باشد که بتواند از اشتباهاتمان بگذرد.
